Çölyak Hastalığı (Tropikal Olmayan Makarna)

Çölyak hastalığı (ayrıca tropik olmayan spru, çölyak spru, gluten intoleransı ve glutene duyarlı enteropati) vücudun glutene tolerans gösteremediği bir bağırsak hastalığıdır. Gluten, pek çok tahılda, buğday, arpa, çavdar ve yulaf da dahil olmak üzere doğal bir proteindir.

Çölyak hastalığı olan insanlar glutende tetiklenen bir bağışıklık tepkisine sahiptir. Bağışıklık reaksiyonu bağırsağın yüzeyindeki küçük yapılara (villuslara) zarar verdiği ince bağırsağın yüzeyinde iltihaba neden olur. Mikrovilit adı verilen daha küçük saç boyutlu çıkıntılara da zarar verir. Normal sindirim için sağlıklı villuslar ve mikroviller gerekir. Hasar gördüklerinde bağırsak besin maddelerini düzgün şekilde ememez ve beslenme yetersizliğiniz olabilir.

Çölyak hastalığına yakalanma eğilimi genetiktir (kalıtsal). Çölyak hastalığı, kuzey Avrupa kökenli insanlar arasında en yaygın olanıdır. Çölyak hastalığı semptomların hafif olabileceği ve diğer bağırsak sorunlarına yanlışlıkla suçlanabileceği için her zaman tanınmaz. Çölyak hastalığı her yaşta teşhis edilebilir.

Çölyak hastalığı otoimmün bir durumdur çünkü vücut kendi bağışıklık sistemi barsak villusuna zarar verir, ancak gluten yemeye başlansa bile. Çölyak hastalığı olan insanlarda tiroid hastalığı ve tip 1 diyabet gibi diğer otoimmün hastalıkların gelişme olasılığı daha yüksektir. Birkaç koşul sıklıkla çölyak hastalığına (dermatit herpetiformis (kaşıntılı, kabarcık deri döküntüsü) ve karaciğer iltihabı dahil) birlikte bulunur. Down sendromu olan insanlar tipik olandan daha çölyak hastalığı gelişme riski yüksektir.

belirtiler

Belirtiler ve şiddetleri değişiklik gösterebilir. Bazı belirtiler bağırsaktaki iltihaplardan gelir. Diğer semptomlar, bağırsağınızın gıdayı doğru bir şekilde sindirmedeki başarısızlığından dolayı, besin eksikliğinden kaynaklanır.

Çocuklar genellikle gluten içeren gıdaları yemeye başladıktan sonra semptomlar gelişirler. Sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:

Mide bulantısı
Normal bir şekilde büyüme başarısız (genellikle “gelişme başarısızlığı”) veya büyümenin gecikmesi
Kilo kaybı
Ağrılı abdominal şişkinlik veya şişlik
Solgun, kötü kokulu yağlı dışkı
Kronik (uzun süreli) veya tekrarlayan ishal
sinirlilik

Yetişkinlerde, belirtiler aşağıdakileri içerebilir:

İlaçla daha iyi görünmeyen kronik ishal
Kötü kokulu, yağlı, soluk dışkı
gassiness
Tekrarlayan abdominal şişkinlik
Kilo kaybı
yorgunluk
İnfertilite, menstrüasyon eksikliği
Kemik veya eklem ağrısı
Depresyon, sinirlilik veya ruh hali değişiklikleri
Zayıflık, zayıf denge, nöbetler, baş ağrısı veya bacaklarda hissizlik veya karıncalanma gibi nörolojik problemler
Kaşıntılı, ağrılı cilt döküntüsü (dermatitis herpetiformis)
Diş renkleri veya emaye kaybı, dudaklarda veya dilde yaralar
Skalalı deri veya hiperkeratoz (vitamin eksikliğinden kaynaklanan) gibi vitamin eksikliğinin diğer bulguları veya diş eti kanamaları veya kolayca morarma (K vitaminin eksikliğinden)

Teşhis

Çölyak hastalığını teşhis etmek için yapılan ilk test, IgA anti-doku transglutaminaz antikoru (TTGA) olarak adlandırılan spesifik bir antikor için kan testidir. En doğru olmak için, kişi hala gluten yediğinde kan testi yapılmalıdır.

Anti-gliadin ve anti-endomysial antikorlar olarak bilinen diğer antikorlar da kan içinde bulunabilir. Ancak TTGA’dan daha az güvenilirdirler.

Doktorunuz çölyak hastalığından şüpheleniyorsa genetik test ve / veya bağırsak biyopsisi önerebilir.

Bir biyopsi endoskopi (EGD veya “özofagogastroduodenoskopi”) olarak bilinen prosedür gerektirir. Bu, doktorunuzun bir mikroskopta incelenebilen küçük bir doku parçasını çıkarmasına izin verir.

Mikroskop altında biyopsi örneği minik villalarda hasar görebilir. Her zamankinden daha gösterişli olacaklar. İnflamatuvar hücreler biyopsinin mikroskop incelemesinde de görülebilir.

Beklenen süre

Çölyak hastalığı gluteni yemeye devam ettiğiniz sürece belirtilere neden olacaktır. Çölyak hastalığı olan bir kişi sıkı glutensiz bir diyeti uygularsa bağırsaklar iyileşebilir ve hastalık kontrol altına alınabilir. Gluten’e maruz kalınması semptomların tekrarlamasına neden olabilir.

önleme

Çölyak hastalığı genetik bir hastalıktır ve neredeyse herkesin diyetinde glutene rastlandığı için bunu önlemek için pratik bir yol yoktur. Varsa, bağırsak hasarını durdurabilir ve sıkı, glütensiz bir diyet izleyerek belirtilerinizi giderebilirsiniz. Bazı uzmanlar kanıtlanmış olmasa da, bazı uzmanlar, çölyak hastalığı ailenizde koştuğunda, hastalığı kendi çocuğunuz için erteleyebilir veya emzirmeyle hastalığı bulma ihtimalini azaltabilir, böylece girişinizi ertelersiniz. Diğer gıdaların bebeğinizin diyetine.

tedavi

Etkili tedavi basit gelir: Sadece diyetinizden gluteni ortadan kaldırın, bağırsak hasarı zaman içinde iyileştirilecek ve belirtileriniz kaybolacaktır. Bununla birlikte, yapılması daha kolay söylenebilir.

Birçok ürün gluteni içerir. Bazı ürünler, özellikle hazır gıdalar gluteni bir bileşen olarak listeleyemez. Bugün, çölyak hastalığı olan kişilerin diyetlerinde glütenden kaçınmalarına yardımcı olacak birçok çevrimiçi ve basılı yayınlar bulunmaktadır.

Glutenten kaçınmayla ilgili bazı temel ipuçları:

Tahıl, ekmek veya buğday, çavdar, arpa veya yulaf içeren diğer tahıl ürünlerinden kaçının. Buna beyaz veya tam buğday unu (kurabiye, kraker, kek ve diğer çoğu pişmiş ürünler dahil), irmik, kuskus, ekmek kırıntıları, en makarnalar ve malt dahildir.
İşlenmiş peynir, peynir karışımları, az yağlı veya yağsız süzme peyniri veya ekşi krema önlemek.
Dolgular veya katkı maddeleri içeren yoğurt veya dondurma gibi süt ürünlerinden kaçının.
Konserve çorbalar veya çorba karışımlarından kaçının.
Kremalı sebzelerden kaçının.
Modifiye gıda nişastası, gıda nişastası, hidrolize sebze proteini, dengeleyiciler veya yağ ikame maddeleri veya ikameleri içeren ürünlerden kaçının.
Hazırlanmış veya işlenmiş etlerden kaçının.
Biradan, cin ve viski kaçının.
Aromalı kahve, malt sütü veya malt arpacılı bitki çayından kaçının.
“Glutensiz” olarak işaretlenmiş ürünleri arayın. Bu hastalığa daha fazla dikkat gösterildiğinde, daha fazla ürün elde edilebilir hale gelmektedir.
Gluten içermeyen gıdalar arasında soya fasulyesi veya tapyoka unu, pirinç, mısır, buğday veya patates ile yapılan ürünler bulunur. Diğer glütensiz gıdalar fıstığı içerir; taze balık, et veya kümes hayvanları; Soslar olmadan taze, dondurulmuş veya konserve sebzeler; şarap; ve sade, doğal peynirler ve yoğurt.
Mevcut kanıtlar, her gün yulafın 2 gramına kadar çörek hastalığı olan insanlar tarafından iyi tolere edilebileceğini gösteriyor.

Gluten’i kısıtlayarak belirtilere yardımcı olmazsanız veya bağırsaktaki iltihap şiddetliyse, sağlık uzmanınız iltihaplanmayı azaltabilecek ilaçlar olan kortikosteroid reçete edebilir.

Profesyonel Olma Zamanı

Kronik ishal, kronik yorgunluk veya kasıtsız veya ilerici olan kilo kaybı varsa, sağlık uzmanınıza danışın. Büyüme yetersizliği gibi en ciddi çocuk belirtileri büyük olasılıkla rutin muayeneler sırasında keşfedilecektir. Çocuğunuzun, açıklanamayan kilo kaybı, karın ağrısı, uzun süre devam eden ishal, tekrarlanan batın atakları ve yemek yedikten sonra sık ağrı olması durumunda çocuk doktorunuzu aramalısınız.

prognoz

Sıkı bir glütensiz diyeti uygulayan çoğu insan, birkaç hafta içinde semptomların iyileşmesini bekleyebilir ve bağırsak villusundaki hasar genellikle birkaç ay içinde tersine çevrilir. Diyet izlendiği sürece, çölyak hastalığı olan insanlar daha fazla semptom olmaksızın normal yaşam sürdürebilir olmalıdır. Çölyak hastalığı olan insanlar başka bir otoimmün bozukluk geliştirme riski altındadır. Çölyak hastalığı olan insanlarda ince bağırsak lenfoması, ince bağırsak kanseri gelişme riski de yüksektir. Bu nedenle doktorunuz yeni problemler veya belirtiler ortaya çıkarsa bu olasılıkları düşünmelidir.

Tedavi edilmemiş halde bırakıldığında, çölyak hastalığı ciddi malnütrisyona neden olabilir ve osteoporoz (ince kemikler), anemi, infertilite, nöropati (hasar görmüş sinirler) ve nöbetler gibi ciddi sonuçlar doğurabilir.